1. Anasayfa
  2. Omurga Hastalıkları
  3. Boyun Fıtığı Yüzde Uyuşma Yapar mı?

Boyun Fıtığı Yüzde Uyuşma Yapar mı?

Kenan Şimşek Kenan Şimşek -

- 42 dk okuma süresi
30 0
boyun fıtığı yüz de uyuşma yapar mı

Boyun Fıtığı Nedir?

Boyun fıtığı, omurlar arasındaki disklerin içinde bulunan yumuşak, jelatinimsi maddenin (nükleus pulposus) dış katmandan (anulus fibrosus) dışarı doğru taşması durumudur. Tıp literatüründe servikal disk hernisi olarak da adlandırılan bu durum, boyun bölgesindeki sinir köklerine veya omuriliğe baskı yaparak bir dizi nörolojik semptomlara yol açabilir. Bu makale de boyun fıtığı yüzde uyuşma yapar mı? sorusunun cevaplarını arayacağız.

Boyun Fıtığı Patofizyolojisi

İntervertebral diskler, omurlar arasında yastık görevi gören ve omurganın hareketliliğini sağlayan kompleks yapılardır. Disklerin merkezinde, şok emici özelliklere sahip nükleus pulposus bulunur. Bu jelatinimsi yapı, anulus fibrosus adı verilen sağlam bir dış katman tarafından çevrelenir. Anulus fibrosus, nükleus pulposusun yerinde kalmasını sağlar ve omurgaya gelen yüklerin eşit dağılımına yardımcı olur.

Yaşlanma, travma veya tekrarlayan stresler sonucu anulus fibrosusta zayıflama veya yırtıklar meydana gelebilir. Bu zayıf noktalardan nükleus pulposus dışarı doğru taşabilir ve boyun fıtığı oluşur. Fıtıklaşan disk materyali, omurilik kanalında veya intervertebral foramende bulunan sinir köklerine baskı yaparak ağrı, uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük gibi semptomlara neden olur.

Boyun Fıtığı Etiyolojisi: Risk Faktörleri

Boyun fıtığı gelişimi genellikle çok faktörlüdür ve birçok risk faktörü rol oynar:

  • Yaşlanma: Yaş ilerledikçe, disklerdeki su içeriği azalır ve dehidratasyona bağlı olarak elastikiyetlerini kaybederler. Bu durum, disklerin yırtılma ve fıtıklaşma riskini artırır. (Kaynak: Buckwalter, J. A. (1995). Aging and degeneration of the human intervertebral disc. Spine, 20(11), 1307-1314.)
  • Travma: Boyun bölgesine alınan ani ve şiddetli darbeler, örneğin araba kazaları, düşmeler veya spor yaralanmaları, disklerde yırtılma veya fıtığa neden olabilir.
  • Tekrarlayan Hareketler: Baş ve boyunu sürekli olarak aynı şekilde hareket ettirmek, örneğin uzun süre bilgisayar başında oturmak, ağır kaldırma işleri veya bazı spor aktiviteleri, disklerde aşınmaya ve yırtılmaya yol açabilir.
  • Kötü Duruş: Başınızı sürekli öne eğik tutmak, boyun kaslarında gerginliğe ve disklerde baskıya neden olarak fıtık riskini artırabilir.
  • Genetik Yatkınlık: Bazı kişiler genetik olarak boyun fıtığına daha yatkın olabilir. Özellikle kollajen yapısındaki bozukluklar, disklerin daha zayıf olmasına ve fıtıklaşmaya meyilli olmasına neden olabilir.
  • Sigara İçmek: Sigara içmek, disklerin kan akışını azaltarak dejenerasyon sürecini hızlandırabilir ve fıtık riskini artırabilir.

Boyun Fıtığı Klinik Belirtileri

Boyun fıtığı semptomları, fıtığın yeri, boyutu ve sinir sıkışmasının derecesine bağlı olarak kişiden kişiye büyük farklılık gösterebilir. Bazı kişilerde hiçbir belirti görülmezken, bazılarında şiddetli ağrı ve diğer nörolojik problemler görülebilir.

  • Boyun Ağrısı: En sık görülen belirtidir. Ağrı;
    • Boyunda lokalize olabilir veya başın arkasına, omuzlar arasına, kürek kemiklerine veya kollara yayılabilir.
    • Hareket etmekle, öksürmekle veya hapşırmakla artabilir.
    • Boyun tutukluğu ve hareket kısıtlılığına eşlik edebilir.
  • Baş Ağrısı: Özellikle başın arkasında hissedilen ve boyuna yayılabilen ağrı, boyun fıtığının sık görülen bir belirtisidir. Servikogenik baş ağrısı olarak adlandırılan bu baş ağrısı tipi, genellikle boyun hareketleriyle şiddetlenir.
  • Radiküler Ağrı: Fıtıklaşan disk materyali, omurilikten çıkan sinir köklerine baskı yaptığında, ağrı, sıkışan sinirin dağılımı boyunca yayılır. Bu ağrı tipi:
    • Elektrik çarpması gibi veya yanıcı tarzda hissedilebilir.
    • Kolda aşağı doğru, ele ve parmaklara yayılabilir.
    • Belirli hareketlerle veya pozisyonlarla şiddetlenebilir.

  • Duyusal Bozukluklar: Sıkışan sinirin etkilediği bölgelere göre;
  • Uyuşma
  • Karıncalanma
  • İğnelenme hissi
  • Hissizlik gibi duyusal değişiklikler görülebilir.

  • Motor Güçsüzlük: Sıkışan sinirin innerve ettiği kaslarda güçsüzlük görülebilir. Hastalar;
  • Eşyaları tutmada zorluk
  • Elde beceriksizlik
  • Elden eşya düşürme
  • Yazı yazmada zorluk gibi şikayetlerde bulunabilirler.

  • Reflekslerde Azalma: Sıkışan sinirin kontrol ettiği reflekslerde azalma veya kayıp olabilir. Örneğin, C5-6 sinir kökü sıkışması durumunda, biceps refleksi azalabilir veya kaybolabilir.

Referanslar:

American Academy of Orthopaedic Surgeons. (2016). Cervical Radiculopathy (Pinched Nerve). https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases–conditions/cervical-radiculopathy-pinched-nerve/

National Institute of Neurological Disorders and Stroke. (2019). Spinal Cord Injury: Hope Through Research. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Hope-Through-Research/Spinal-Cord-Injury-Hope-Through-Research

Bogduk, N. (2015). The neck: Clinical anatomy, assessment and treatment. Elsevier Health Sciences.

boyun fıtığı
boyun fıtığı

Yüzde Uyuşma Belirtileri

Yüzde uyuşma (yüz parestezi), yüzün bir bölümünde veya tamamında hissedilen his kaybı, karıncalanma, iğnelenme, yanma veya “uyuşmuş” hissi olarak tanımlanabilir. Genellikle altta yatan bir sağlık sorununun belirtisi olan yüz uyuşması, hafif ve geçici olabileceği gibi, ciddi ve kalıcı da olabilir.

Yüzde Uyuşma Patofizyolojisi

Yüzdeki hissi sağlayan sinirler, beyin sapından çıkan ve yüzün farklı bölgelerine dağılan trigeminal sinir (V. kranial sinir) ve fasiyal sinir (VII. kranial sinir) dir. Bu sinirlerin herhangi bir noktasında meydana gelebilecek hasar, baskı veya irritasyon, yüzün ilgili bölgesinde uyuşma hissine yol açabilir.

Yüzde Uyuşmaya Neden Olan Faktörler

Yüzde uyuşma birçok farklı nedene bağlı olabilir:

  • Sinir Hasarı: Yüzdeki sinirlere baskı, hasar veya iltihaplanma, yüzde uyuşmaya neden olabilir. Bu duruma yol açabilen bazı yaygın nedenler:
    • Trigeminal Nevralji: Trigeminal sinirin sıkışması veya irritasyonu sonucu oluşan ve yüzde şiddetli, ani, elektrik çarpması gibi ağrılara neden olan bir durumdur. Ağrıya genellikle yüzde uyuşma veya karıncalanma eşlik edebilir.
    • Bell Felci: Yüz sinirinin (fasiyal sinir) viral enfeksiyon veya iltihaplanma nedeniyle etkilendiği ve yüzde geçici felç veya güçsüzlüğe yol açan bir durumdur. Yüzün etkilenen tarafında uyuşma hissi de görülebilir.
    • Multipl Skleroz (MS): Beyin ve omurilikteki sinir liflerini çevreleyen miyelin kılıfın hasar gördüğü bir otoimmün hastalıktır. Yüzde uyuşma, MS’in erken bir belirtisi olabilir.
    • Beyin Tümörü: Beyinde büyüyen anormal hücreler, yüz sinirlerine baskı yaparak uyuşma, güçsüzlük veya diğer nörolojik semptomlara neden olabilir.
    • İnme: Beyne giden kan akışının kesilmesi veya azalması sonucu beyin hücreleri hasar görür ve yüzde uyuşma, felç, konuşma bozukluğu gibi belirtiler ortaya çıkar.
  • Periferik Nöropati: Vücuttaki sinirlerin hasar görmesi durumudur. Diyabet, alkolizm, vitamin eksiklikleri (özellikle B12 vitamini) ve bazı toksinlere maruz kalma gibi birçok faktör periferik nöropatiye yol açabilir. Yüzdeki sinirler de etkilenirse, yüzde uyuşma veya diğer duyusal değişiklikler meydana gelebilir.
  • Migren: Bazı migren türlerinde, özellikle aura ile birlikte olanlarda, yüzde uyuşma veya karıncalanma hissi, görme bozuklukları, ışık hassasiyeti gibi belirtiler yaşanabilir. Migren aurasıyla ilişkili uyuşma genellikle geçicidir ve migren ağrısı başlamadan önce veya onunla birlikte ortaya çıkar.
  • Panik Atak: Anksiyete ve stres, vücutta çeşitli fiziksel belirtilere yol açabilir ve bu belirtilerden biri de yüzde uyuşma, karıncalanma, baş dönmesi, nefes darlığı olabilir. Panik atak sırasında, vücudun “savaş ya da kaç” tepkisinin bir parçası olarak kan akışı hayati organlara yönlendirilir. Bu durum, ellerde, ayaklarda ve yüzde uyuşma veya karıncalanmaya neden olabilir.

  • Diğer Nedenler:
    • Diş apsesi
    • Çene eklemi disfonksiyonu (TMD)
    • Bazı ilaçların yan etkileri
    • Lyme hastalığı
    • Sarkoidoz
    • Sjögren sendromu gibi durumlar da yüzde uyuşmaya neden olabilir.

Referanslar:

National Institute of Neurological Disorders and Stroke. (2021). Numbness. https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/numbness

American Stroke Association. (2022). Ischemic Stroke. https://www.stroke.org/en/about-stroke/types-of-stroke/ischemic-stroke

National Institute of Dental and Craniofacial Research. (2022). TMJ Disorders. https://www.nidcr.nih.gov/health-info/tmj

Boyun Fıtığının Yüzde Uyuşmaya Etkisi

Boyun fıtığı ve yüz uyuşması genellikle birbirinden bağımsız durumlardır. Boyun fıtığı, omurilikten çıkan sinir köklerine baskı yaparak boyun, omuz, kol ve ellerde ağrı, uyuşma veya karıncalanmaya neden olur. Yüzdeki his ve hareketleri kontrol eden sinirler ise beyin sapından kaynaklanır ve boyun fıtığı tarafından doğrudan etkilenmez.

Ancak, bazı nadir durumlarda, boyun fıtığı, yüz uyuşması ile ilişkili olabilir. Bu durum genellikle şu mekanizmalarla açıklanır:

  1. Büyük Boyun Fıtığı ve Omurilik Basısı: Eğer boyun fıtığı çok büyükse ve omuriliğin üst bölgesine (servikomeduller bileşke) baskı yapacak kadar yukarıya doğru çıkıntı yapıyorsa, yüzde uyuşma dahil olmak üzere çeşitli nörolojik belirtilere neden olabilir. Omuriliğin bu bölgesi, yüzdeki hissi taşıyan sinirlerin de geçtiği bir alandır. (Kaynak: Choi, J. Y., & Lee, S. H. (2011). Cervical disc herniation presenting as trigeminal neuralgia: a case report. Journal of Korean Neurosurgical Society, 49(4), 244-246.)
  2. Boyun Fıtığına Bağlı Duruş Bozuklukları: Boyun fıtığı olan hastalar, ağrıyı hafifletmek için genellikle başlarını öne eğik bir pozisyonda tutarlar. Bu duruş bozukluğu, uzun vadede boyun ve omuz kaslarında gerginliğe ve yüz sinirlerinin sıkışmasına yol açabilir. Yüz sinirlerinin sıkışması da yüzde uyuşma ve karıncalanma hissine neden olabilir. (Kaynak: Fernández-de-Las-Peñas, C., Alonso-Blanco, C., Cuadrado, M. L., Gerwin, R. D., & Pareja, J. A. (2007). Trigger points in the suboccipital muscles and forward head posture in tension-type headache. Headache: The Journal of Head and Face Pain, 47(3), 378-384.)
  3. Boyun Fıtığı ile Birlikte Görülen Diğer Durumlar: Bazı durumlarda, hem boyun fıtığına hem de yüz uyuşmasına neden olan başka bir sağlık sorunu bulunabilir. Örneğin:

Boyun fıtığı ve yüz uyuşması birlikte görüldüğünde, altta yatan nedeni belirlemek ve uygun tedaviyi planlamak için ayrıntılı bir değerlendirme gereklidir.

Boyun Fıtığı ve Sinir Sıkışması: Servikal Radikülopati

Boyun fıtığı, omurilikten çıkan sinir köklerine baskı yaparak servikal radikülopati olarak bilinen bir duruma yol açabilir. Sinir kökü sıkışması, ağrı, uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük gibi çeşitli semptomlara neden olur.

Servikal Radikülopati Patofizyolojisi

Sinir kökleri, omurilikten çıkan ve vücudun farklı bölgelerine sinir sinyalleri taşıyan sinir lifleri demetleridir. Boyun fıtığı, sinir köklerine baskı yaparak;

  • İnflamasyon
  • Ödem
  • İskemi (kan akışının azalması)

gibi durumlara yol açabilir. Bu da sinir kökü fonksiyonlarının bozulmasına ve nörolojik semptomların ortaya çıkmasına neden olur.

Servikal Radikülopati Belirtileri

Servikal radikülopati belirtileri, fıtığın yeri ve etkilenen sinir köküne bağlı olarak değişir. En sık etkilenen sinir kökleri C6 ve C7 olmakla birlikte, C5, C8 ve T1 sinir kökleri de etkilenebilir.

Sinir KöküMotor GüçsüzlükDuyusal DeğişikliklerRefleks Kaybı
C5Omuz abdüksiyonu (kolu yana kaldırma)Omuzun dış tarafıBiceps refleksi
C6Dirsek fleksiyonu (kolu dirsekten bükme), el bileği ekstansiyonu (el bileğini yukarı kaldırma)Başparmak ve işaret parmağıBrakioradialis refleksi
C7Dirsek ekstansiyonu (kolu dirsekten düzeltme), el bileği fleksiyonu (el bileğini aşağı indirme)Orta parmakTriceps refleksi
C8Parmak fleksiyonu (parmakları bükme)Yüzük parmağı ve serçe parmak
T1Eldeki intrinsik kaslarKolun iç tarafı

Referanslar:

American Academy of Orthopaedic Surgeons. (2016). Cervical Radiculopathy (Pinched Nerve). https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases–conditions/cervical-radiculopathy-pinched-nerve/

National Institute of Neurological Disorders and Stroke. (2019). Spinal Cord Injury: Hope Through Research. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Hope-Through-Research/Spinal-Cord-Injury-Hope-Through-Research

Yüz Uyuşması ve Boyun Fıtığı Arasındaki İlişki: Detaylı İnceleme

Yüz uyuşması ve boyun fıtığı arasındaki ilişki, nadir görülen ve karmaşık bir konudur. Yüzdeki hissi sağlayan sinirler (trigeminal sinir ve fasiyal sinir), boyun fıtığı tarafından genellikle etkilenmez. Ancak, bazı durumlarda boyun fıtığı, dolaylı olarak yüz uyuşmasına neden olabilir.

Olası İlişki Mekanizmaları

  1. Yüksek Servikal Disk Hernisi: Boyun fıtığı, üst servikal omurlar (C1-C3) arasında meydana gelirse ve fıtıklaşan disk materyali omuriliğin üst bölgesine (servikomeduller bileşke) veya beyin sapına baskı yapacak kadar büyükse, yüz uyuşması dahil olmak üzere çeşitli nörolojik semptomlara neden olabilir. Bu durum, yüzdeki hissi taşıyan sinirlerin omurilikten çıktığı veya beyin sapından geçtiği bölgelerin etkilenmesiyle açıklanabilir. (Kaynak: Choi, J. Y., & Lee, S. H. (2011). Cervical disc herniation presenting as trigeminal neuralgia: a case report. Journal of Korean Neurosurgical Society, 49(4), 244-246.)
  2. Duruş Bozukluğu ve Kas Gerginliği: Boyun fıtığı olan hastalar, ağrıyı hafifletmek için genellikle başlarını öne eğik bir pozisyonda tutarlar. Bu duruş bozukluğu, uzun vadede boyun ve omuz kaslarında gerginliğe ve miyofasyal ağrı sendromuna yol açabilir. Miyofasyal tetik noktaları, yüz sinirlerine ve yüzdeki duyusal sinirlere atımlı ağrı ve uyuşma hissi yayabilir. (Kaynak: Fernández-de-Las-Peñas, C., Alonso-Blanco, C., Cuadrado, M. L., Gerwin, R. D., & Pareja, J. A. (2007). Trigger points in the suboccipital muscles and forward head posture in tension-type headache. Headache: The Journal of Head and Face Pain, 47(3), 378-384.)
  3. Ortak Risk Faktörleri:Boyun fıtığı ve yüz uyuşması gelişiminde rol oynayan ortak risk faktörleri bulunmaktadır. Bu faktörler şunlardır:
    • Yaşlanma: Yaş ilerledikçe, hem disklerde hem de sinirlerde dejeneratif değişiklikler meydana gelir, bu da hem boyun fıtığı hem de yüz uyuşması riskini artırır.
    • Diyabet: Yüksek kan şekeri, sinirlere zarar vererek diyabetik nöropati olarak bilinen bir duruma yol açar. Diyabetik nöropati, hem boyun fıtığına bağlı sinir sıkışması hem de yüz uyuşması semptomlarına neden olabilir.
    • Vitamin B12 Eksikliği: Vitamin B12, sinir sağlığı için önemlidir. Vitamin B12 eksikliği, sinir hasarına ve hem boyun fıtığına bağlı nörolojik semptomlara hem de yüz uyuşmasına yol açabilir.
  4. Nadir Görülen Komplikasyonlar: Boyun fıtığı, nadiren omurilik enfarktüsü (omuriliğe giden kan akışının kesilmesi) veya epidural hematom (omurilik çevresindeki kanama) gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu komplikasyonlar, yüz uyuşması dahil olmak üzere ciddi nörolojik defisitlere neden olabilir. (Kaynak: Robertson, J. T., & Simpson, J. R. (2006). Spinal cord infarction after chiropractic manipulation of the cervical spine. Neurologist, 12(4), 236-238.)

Önemli Not:

  • Yüz uyuşması yaşayan bir hastada, boyun fıtığı dışındaki diğer olası nedenler dikkate alınmalı ve ayrıntılı bir değerlendirme yapılmalıdır.
  • Yüz uyuşması ve boyun fıtığı birlikte görüldüğünde, altta yatan nedeni belirlemek ve uygun tedaviyi planlamak için bir sağlık uzmanına başvurulması gerekir.
yüz felci
yüz felci

Boyun Fıtığının Yüzde Hissizlik Yapması

Boyun fıtığı, nadiren yüzde hissizlik yapabilir. Yüzdeki hissi sağlayan sinirler (trigeminal sinir ve fasiyal sinir), boyun fıtığı tarafından genellikle etkilenmez. Ancak, bazı istisnai durumlarda, boyun fıtığı, yüzde hissizlik ile ilişkili olabilir.

Boyun Fıtığının Yüzde Hissizliğe Yol Açabileceği Durumlar

  1. Üst Servikal Disk Hernisi ve Omurilik Basısı: Boyun fıtığı, üst servikal omurlar (C1-C3) arasında meydana gelirse ve fıtıklaşan disk materyali omuriliğin üst bölgesine (servikomeduller bileşke) veya beyin sapına baskı yapacak kadar büyükse, yüzde hissizlik dahil olmak üzere çeşitli nörolojik semptomlara neden olabilir. Bu, yüzdeki hissi taşıyan sinirlerin omurilikten çıktığı veya beyin sapından geçtiği bölgelerin etkilenmesiyle açıklanabilir. (Kaynak: Choi, J. Y., & Lee, S. H. (2011). Cervical disc herniation presenting as trigeminal neuralgia: a case report. Journal of Korean Neurosurgical Society, 49(4), 244-246.)
  2. Foramen Magnum Sendromu: Foramen magnum, kafatasının tabanında bulunan ve omuriliğin beyin sapına bağlandığı açıklıktır. Üst servikal bölgedeki büyük bir boyun fıtığı, foramen magnum‘u daraltarak omuriliğe ve beyin sapına baskı yapabilir. Bu durum, yüzde hissizlik ve diğer nörolojik semptomlara yol açabilir. (Kaynak: Goel, A. (2012). Chiari malformation and syringomyelia. Textbook of neurosurgery, 2444-2460.)

Önemli Notlar:

  • Boyun fıtığı nedeniyle yüzde hissizlik yaşanması nadir görülen bir durumdur.
  • Yüzde hissizlik, birçok farklı nedene bağlı olabilir ve boyun fıtığı dışındaki nedenler de mutlaka değerlendirilmelidir.
  • Yüzde hissizlik yaşayan bir hastada, ayrıntılı bir nörolojik muayene ve gerekli görüntüleme tetkikleri (MR gibi) yapılarak altta yatan neden belirlenmeli ve uygun tedavi planlanmalıdır.

Boyun Fıtığı ve Yüz Sinirleri

Boyun fıtığı, genellikle yüz sinirlerini etkilemez. Yüz sinirleri (trigeminal sinir ve fasiyal sinir), beyin sapından çıkar ve yüzdeki hisleri ve yüz kaslarını kontrol eder. Boyun fıtığı ise boyun bölgesindeki omurilikten çıkan sinirleri etkiler.

Boyun Fıtığının Yüz Sinirlerine Etki Etmesi: Nadir Durumlar

Boyun fıtığı, nadir durumlarda yüz sinirleri üzerinde dolaylı bir etkiye sahip olabilir:

  1. Üst Servikal Disk Hernisi ve Beyin Sapı Basısı: Eğer boyun fıtığı üst servikal omurlar (C1-C3) arasında meydana gelirse ve fıtıklaşan disk materyali beyin sapına baskı yapacak kadar büyükse, yüz sinirleri de dahil olmak üzere beyinden çıkan diğer kranial sinirler de etkilenebilir. Bu durum, yüzde uyuşma, yüz felci, yüzde ağrı ve diğer nörolojik belirtilere neden olabilir. (Kaynak: Choi, J. Y., & Lee, S. H. (2011). Cervical disc herniation presenting as trigeminal neuralgia: a case report. Journal of Korean Neurosurgical Society, 49(4), 244-246.)
  2. Foramen Magnum Sendromu: Üst servikal bölgedeki büyük bir boyun fıtığı, foramen magnum‘u daraltarak beyin sapına baskı yapabilir. Bu durum, yüz sinirleri de dahil olmak üzere beyin sapından çıkan diğer kranial sinirleri etkileyerek yüzde uyuşma, yüz felci, yüzde ağrı ve diğer nörolojik belirtilere neden olabilir. (Kaynak: Goel, A. (2012). Chiari malformation and syringomyelia. Textbook of neurosurgery, 2444-2460.)

Önemli Notlar:

  • Boyun fıtığı nedeniyle yüz sinirlerinin etkilenmesi çok nadir görülen bir durumdur.
  • Yüz uyuşması veya diğer yüz sinirleri ile ilgili semptomlar yaşayan bir hastada, boyun fıtığı dışındaki diğer olası nedenler mutlaka değerlendirilmelidir.

Yüzde Uyuşma Boyun Fıtığının Belirtisi mi?

Yüzde uyuşma, nadiren boyun fıtığı belirtisi olabilir. Boyun fıtığı daha çok boyun, omuz, kol ve ellerde ağrı, uyuşma veya karıncalanmaya neden olur.

Ancak, boyun fıtığı, üst servikal omurlar (C1-C3) arasında meydana gelirse ve fıtıklaşan disk materyali omuriliğin üst bölgesine (servikomeduller bileşke) veya beyin sapına baskı yapacak kadar büyükse, yüzde uyuşma dahil olmak üzere çeşitli nörolojik belirtilere neden olabilir.

Bu durum, yüzdeki hissi taşıyan sinirlerin omurilikten çıktığı veya beyin sapından geçtiği bölgelerin etkilenmesiyle açıklanabilir. (Kaynak: Choi, J. Y., & Lee, S. H. (2011). Cervical disc herniation presenting as trigeminal neuralgia: a case report. Journal of Korean Neurosurgical Society, 49(4), 244-246.)

Yüz Uyuşması ve Boyun Fıtığı Arasındaki İlişkiyi Değerlendirme

Yüz uyuşması yaşayan bir hastada boyun fıtığının değerlendirilmesi için aşağıdaki faktörler göz önünde bulundurulmalıdır:

  • Uyuşmanın Yeri ve Şiddeti: Yüzün hangi bölgesinde uyuşma olduğu ve uyuşmanın şiddeti önemlidir. Üst servikal disk hernisi, genellikle yüzün bir tarafında veya her iki tarafında da uyuşmaya neden olabilir.
  • Diğer Nörolojik Belirtiler: Yüz uyuşması ile birlikte boyun ağrısı, baş ağrısı, kol ağrısı, kol veya el uyuşması, kol veya el güçsüzlüğü gibi diğer nörolojik belirtilerin varlığı, boyun fıtığı olasılığını artırır.
  • Risk Faktörleri: Yaş, travma öyküsü, tekrarlayan boyun hareketleri, kötü duruş gibi boyun fıtığı risk faktörlerinin varlığı da önemlidir.
  • Fizik Muayene: Nörolojik muayene, sinir kökleri ve omurilik fonksiyonlarının değerlendirilmesini sağlar.
  • Görüntüleme Tetkikleri: Manyetik rezonans görüntüleme (MR), boyun fıtığının teşhisi için altın standarttır. MR, disklerin, sinir köklerinin ve omuriliğin ayrıntılı görüntülerini sağlar.

Önemli Not:

Yüz uyuşması yaşayan bir hastada, boyun fıtığı dışındaki diğer olası nedenler dikkate alınmalı ve ayrıntılı bir değerlendirme yapılmalıdır.

Boyun Fıtığı ve Yüzde His Kaybı

Boyun fıtığı, genellikle yüzde his kaybına neden olmaz. Boyun fıtığı, daha çok boyun, omuz, kol ve ellerde his kaybı veya uyuşmaya neden olur.

Ancak, üst servikal boyun fıtığı veya foramen magnum sendromu gibi nadir durumlarda, boyun fıtığı, yüzde his kaybına yol açabilir.

Yüzde His Kaybı ve Boyun Fıtığı: Nadir Olasılıklar

  1. Üst Servikal Disk Hernisi ve Beyin Sapı Basısı: Boyun fıtığı, üst servikal omurlar (C1-C3) arasında meydana gelirse ve fıtıklaşan disk materyali beyin sapına baskı yapacak kadar büyükse, yüzde his kaybı dahil olmak üzere çeşitli nörolojik semptomlara neden olabilir. Bu durum, yüzdeki hissi taşıyan sinirlerin beyin sapından geçtiği bölgelerin etkilenmesiyle açıklanabilir.
  2. Foramen Magnum Sendromu: Foramen magnum, kafatasının tabanında bulunan ve omuriliğin beyin sapına bağlandığı açıklıktır. Üst servikal bölgedeki büyük bir boyun fıtığı, foramen magnum’u daraltarak omuriliğe ve beyin sapına baskı yapabilir. Bu durum, yüzde his kaybı dahil olmak üzere çeşitli nörolojik semptomlara yol açabilir.

Yüzde His Kaybı Yaşayan Hastaların Değerlendirilmesi

Yüzde his kaybı yaşayan bir hastada, altta yatan nedeni belirlemek için ayrıntılı bir değerlendirme gereklidir.

Değerlendirme şunları içermelidir:

  • Ayrıntılı Öykü: Hastanın semptomları, tıbbi öyküsü, ilaçları ve yaşam tarzı hakkında bilgi edinmek önemlidir.
  • Fizik Muayene: Nörolojik muayene, sinir kökleri, kranial sinirler ve omurilik fonksiyonlarının değerlendirilmesini sağlar. Yüzdeki his kaybının dağılımı, diğer nörolojik defisitlerin varlığı ve boyun hareketlerinin ağrıyı tetikleyip tetiklemediği değerlendirilir.
  • Görüntüleme Tetkikleri:
    • Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): Boyun fıtığının teşhisi ve sinir basısının derecesinin değerlendirilmesi için altın standarttır. MR, disklerin, sinir köklerinin, omuriliğin ve beyin sapının ayrıntılı görüntülerini sağlar.
    • Bilgisayarlı Tomografi (BT): MR kadar detaylı olmasa da, kemik yapıların ve olası sinir basılarının değerlendirilmesi için kullanılabilir.
  • Elektrodiagnostik Tetkikler:
    • Elektromiyografi (EMG) ve Sinir İletim Çalışmaları (NCS): Bu tetkikler, sinirlerin elektriksel aktivitesini ölçerek sinir hasarının varlığını, derecesini ve lokalizasyonunu belirlemeye yardımcı olur. Yüzdeki his kaybına neden olan sinirin boyun fıtığına bağlı olarak mı yoksa başka bir nedenle mi etkilendiği konusunda bilgi verebilir.

Önemli Not: Yüzde his kaybı yaşayan bir hastada, boyun fıtığı dışındaki diğer olası nedenler (yüz siniri felci, multipl skleroz, beyin tümörü, inme, diyabet gibi) dikkate alınmalı ve ayrıntılı bir değerlendirme yapılmalıdır.

Boyun Fıtığı Tedavisi ve Yüz Uyuşmasının Giderilmesi

Boyun fıtığı tedavisi, fıtığın şiddetine, hastanın semptomlarına, nörolojik bulguların varlığına ve genel sağlık durumuna göre kişiselleştirilmiş olarak planlanır.

1. Konservatif Tedavi: Semptomların Kontrolü ve İyileşmenin Desteklenmesi

Çoğu boyun fıtığı vakası, cerrahi olmayan tedavi yöntemleri ile başarıyla tedavi edilebilir. Konservatif tedavi seçenekleri şunlardır:

  • Dinlenme: Akut dönemde boyun hareketlerini sınırlamak ve zorlayıcı aktivitelerden kaçınmak, ağrıyı ve inflamasyonu azaltmaya yardımcı olabilir. Hastalara genellikle birkaç gün boyunluk takmaları önerilebilir.
  • İlaç Tedavisi: Ağrı, inflamasyon ve diğer semptomların kontrol altına alınması için çeşitli ilaçlar kullanılabilir:
    • Nonsteroidal Antiinflamatuar İlaçlar (NSAID’ler): İbuprofen, naproksen gibi ilaçlar, ağrıyı ve inflamasyonu azaltır.
    • Ağrı Kesiciler: Parasetamol gibi ilaçlar, ağrıyı hafifletmek için kullanılabilir.
    • Kas Gevşeticiler: Kas spazmını azaltmak için kullanılabilir.
    • Sinir Ağrısı İlaçları (Nöropatik Ağrı İlaçları): Gabapentin, pregabalin gibi ilaçlar, sinir hasarı veya sıkışması nedeniyle oluşan ağrıyı hafifletmek için kullanılabilir.
    • Kortikosteroidler: Ağır vakalarda, kısa süreli olarak ağızdan veya enjeksiyon yoluyla kortikosteroidler kullanılabilir. Kortikosteroidler, güçlü anti-inflamatuar etkiye sahiptir.
  • Fizik Tedavi:Boyun fıtığı tedavisinde fizik tedavi önemli bir rol oynar. Fizik tedavi programı şunları içerebilir:
    • Egzersiz: Boyun kaslarını güçlendirmek, esnekliği artırmak ve duruşu düzeltmek için özel egzersizler öğretilir. Bu egzersizler arasında;
      • Boyun germe egzersizleri
      • Boyun güçlendirme egzersizleri
      • Postür (duruş) egzersizleri
      • Proprioseptif egzersizler (denge ve koordinasyonu geliştirmeye yönelik egzersizler) bulunabilir.
      • Manuel Terapi: Eğitimli bir fizyoterapist tarafından uygulanan manuel terapi teknikleri (mobilizasyon, manipülasyon, yumuşak doku mobilizasyonu gibi), eklem hareketliliğini artırmak, kas gerginliğini azaltmak ve ağrıyı hafifletmek için kullanılabilir.
      • Fiziksel Modaliteler: Ağrıyı ve inflamasyonu azaltmak, doku iyileşmesini hızlandırmak ve kas spazmını gidermek için çeşitli fiziksel modaliteler kullanılabilir. Bunlar arasında;
        • Sıcak Uygulamalar: Kan akışını artırır ve kasları gevşetir.
        • Soğuk Uygulamalar: İnflamasyonu ve ağrıyı azaltır.
        • Ultrason: Doku derinliklerine ısı enerjisi ileterek ağrıyı azaltır ve iyileşmeyi destekler.
        • Elektriksel Stimülasyon (TENS): Ağrı sinyallerinin beyne iletimini bloke etmeye yardımcı olmak için düşük voltajlı elektrik akımları kullanılır.
        • Traksiyon: Omurgayı nazikçe gererek, disklere ve sinir köklerine binen baskıyı azaltmaya yardımcı olabilir.
  • Yaşam Tarzı Değişiklikleri:
    • Doğru Duruş: Baş ve boynun doğru pozisyonda tutulması, boyun kaslarındaki stresi azaltır ve fıtığın daha da kötüleşmesini önlemeye yardımcı olabilir.
    • Ergonomi: İş yerinde ve günlük hayatta ergonomik prensiplerin uygulanması, boyun üzerindeki yükü azaltır. Örneğin, bilgisayar ekranının göz hizasında olması, ergonomik bir klavye ve fare kullanılması, sık sık ara verilmesi gibi.
    • Sigarayı Bırakma: Sigara içmek, disklerin kan akışını azaltarak dejenerasyon sürecini hızlandırabilir ve boyun fıtığı iyileşmesini geciktirebilir.

2. Cerrahi Tedavi: Nadir Durumlarda Gerekli Olabilir

Boyun fıtığı için cerrahi tedavi, sadece aşağıdaki durumlarda düşünülmelidir:

  • Konservatif tedaviye rağmen semptomların devam etmesi veya kötüleşmesi
  • Şiddetli ve giderek artan nörolojik defisitlerin varlığı (kol veya bacakta güçsüzlük, uyuşma, bağırsak veya mesane kontrolünün kaybı gibi)
  • Omurilik sıkışması belirtileri

Cerrahi seçenekler arasında şunlar bulunur:

  • Anterior Servikal Diskektomi ve Füzyon (ACDF): En sık uygulanan cerrahi yöntemdir. Boynun ön tarafından girilerek fıtıklaşan disk materyali çıkarılır ve omurlar arasına kemik grefti veya kafes yerleştirilerek füzyon (omurların birbirine kaynaması) sağlanır.
  • Posterior Servikal Diskektomi: Boynun arkasından girilerek fıtıklaşan disk materyali çıkarılır. Genellikle füzyon gerektirmez.
  • Laminektomi: Sinir köklerine baskı yapan kemik çıkıntısının (lamina) çıkarılmasıdır.

Yüz Uyuşmasının Tedavisi: Altta Yatan Nedenin Giderilmesi

Yüz uyuşması‘nın tedavisi, altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Boyun fıtığı nedeniyle oluşan yüz uyuşması, boyun fıtığı‘nın tedavisi ile genellikle düzelir.

Boyun fıtığı dışındaki nedenlere bağlı yüz uyuşması için ise nedene yönelik tedavi uygulanmalıdır:

  • Yüz siniri felci: Kortikosteroidler, antiviral ilaçlar, fizik tedavi
  • Multipl skleroz: İmmünomodülatör ilaçlar, kortikosteroidler
  • Diyabet: Kan şekeri kontrolü
  • Vitamin B12 eksikliği: Vitamin B12 takviyeleri

Önemli Notlar:

  • Boyun fıtığı ve/veya yüz uyuşması yaşayan bir hastada, erken tanı ve tedavi önemlidir.
  • Bu içerik sadece bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve bir uzmanın tıbbi tavsiyesi yerine geçmez. Sağlık sorunlarınızla ilgili olarak lütfen bir doktora danışınız.

Boyun fıtığı patlaması belirtileri isimli makalemizi okumak isterseniz buradan devam ediniz..

0/5 (0 Reviews)

Kenan Şimşek

Op. Dr. Kenan Şimşek Çalışma Hayatı 2007-2013 Afyonkocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi 2013-2017 Bartın Amasra İlçe Entegre Devlet Hastanesi – Pratisyen Hekim 2017-2023 Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi TıP Fakültesi – Beyin ve Sinir Cerrahisi Araştırma Görevlisi 2023- Çankırı Devlet Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzman Hekim Bilimsel Yayınlar The histopathological effects of reabsorbable polyethylene glycol hydrogel (Coseal) onepidural fibrosis in an experimental postlaminectomy model in rats E Keskin, HA Aydin, M Kalayci, E Işik, U Özgen, K Şimşek, D Baklaci, … Turkish Journal of Medical Sciences 51 (3), 1512-1520 The preventative effect of of Ro5-4864 (peripheral benzodiazepine receptor agonist) on spinal epidural fibrosis after laminectomy in a rat model E Keskin, EY Can, HA Aydın, E Işık, U Özgen, K Şimşek, O Cengil, … Neurological Research 43 (12), 1107-1115 Efficacy of tranexamic acid on blood loss in thoracolumbar spinal fusion surgery K Emrah, AH Ali, O Utku, K Murat, S Kenan, B Deniz J Coll Physicians Surg Pak 31 (12), 1449-1454 Üniversite öğrencilerinde demodex sp. yaygınlığının araştırılması Ö Miman, K Şimşek, S Özselçuk, E Küçükkoçak, Ş Karaca Afyon Kocatepe Üniversitesi, Kocatepe Tıp Dergisi Symptomatic spinal seeding metastasis of a low-grade oligodendroglioma E Keskin, HA Aydin, B Bahadir, K Simsek, M Kalayci J. Coll. Physicians Surg. Pak 32, 1347-1349 Glioblastome Multiforme Epidemiyolojisi, Tedavi Seçenekleri ve Sağ Kalım Süresi: Retrospektif Tek Merkezli Çalışma E Keskin, Ö Elmas, HA Aydin, K Şimşek, E Gün, M Kalaycı Batı Karadeniz Tıp Dergisi 5 (2), 248-255 Rebar-induced transpalatal penetrating head trauma: a case report E Keskin, HA Aydın, Ş Gül, M Kalaycı, K Şimşek Child’s nervous system 37 (12), 3939-3943 Lomber Disk Cerrahisinde İnsizyon Büyüklüğünün Ameliyat Sonrası Paraspinal Adale İyileşmesine Etkisi E Keskin, B AÇIKGÖZ, M KALAYCI, GÜL Şanser, HA AYDIN, … Batı Karadeniz Tıp Dergisi 4 (2), 71-77 MAJÖR DEFISIT İLE PREZENTE DEV SUPRATENTORIAL KAVERNOM MK Recep Şavik , Kenan Şimşek* , Şanser Gül , Figen Barut , Eren Görkem Gün Türk Nöroşirurji Dergisi 29 (Ek 2), 327 INTRAKRANIAL FETUS IN FETU MK Şanser Gül , Recep Şavik , Kenan Şimşek , Cumhur Aydemir , İbrahim Etem … Türk Nöroşirurji Dergisi 29 (Ek 2), 316 İletişim Çankırı Devlet Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi [email protected]

İlgili Yazılar

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.