Piriformis Sendromu: Siyatiği Taklit Eden Kalça Ağrısı (2026 Rehberi)

Piriformis sendromu, kalça derininde yer alan piriformis kasının siyatik sinire baskı yapmasıyla ortaya çıkan ve siyatik sinir ağrısını taklit eden bir durumdur. Kalçadan bacağa yayılan ağrı, uyuşma ve karıncalanma gibi belirtiler bel fıtığıyla kolayca karıştırılabilir. Siyatik benzeri şikayetlerin yaklaşık %6-8’inin piriformis sendromundan kaynaklandığı tahmin edilmektedir.

Op. Dr. Kenan Şimşek, Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi’nde siyatik ağrısının ayırıcı tanısında piriformis sendromunu mutlaka değerlendirir; bel fıtığı olmadan bacak ağrısı olan hastalarda bu tanı özellikle akla getirilmelidir.

Piriformis Sendromu Nedir?

Piriformis kası, sakrum (kuyruk sokumu kemiği) ile femur (uyluk kemiği) arasında uzanan derin kalça kasıdır. Siyatik sinir, hastaların %85’inde bu kasın altından geçer, %15’inde ise kasın içinden veya üstünden geçer. Piriformis kası spazm, hipertrofi veya inflamasyon gösterdiğinde, altından veya içinden geçen siyatik sinire baskı yaparak ağrı, uyuşma ve güçsüzlük oluşturur.

Nedenleri

• Uzun süre oturma (masa başı çalışanlar, uzun mesafe sürücüler)
• Kalçaya direkt travma (düşme, darp)
• Aşırı koşu, merdiven çıkma, bisiklet gibi tekrarlayan aktiviteler
• Anatomi varyasyonu (siyatik sinirin kasın içinden geçmesi)
• Kalça eklemi patolojileri
• Cüzdanı arka cepte taşıyarak oturma (‘cüzdan siyatiği’)

Belirtiler ve Siyatikten Farkı

Tanı

Piriformis sendromu tanısı ağırlıklı olarak klinik muayeneye dayanır. FAIR testi (fleksiyon, adduksiyon, internal rotasyon ile ağrı provokasyonu) ve Pace testi (dirence karşı kalça dışa açma ile ağrı) karakteristik muayene bulgularıdır. Lomber MR normal olmasına rağmen bacak ağrısı devam eden hastalarda piriformis sendromu akla getirilmelidir. Piriformis MR’ı kas asimetrisini gösterebilir. Tanısal piriformis enjeksiyonu (lokal anestezik + steroid) hem tanıyı doğrular hem de tedavi sağlar.

Tedavi

Konservatif Tedavi (%80+ başarı)

• Piriformis germe egzersizleri: Tedavinin temel taşı. Diz-karşı omuz germe, oturarak piriformis germe, kelebek germe günde 3-4 kez uygulanmalı
• Fizik tedavi: Kalça ve kor güçlendirme, miyofasyal gevşetme teknikleri
• NSAID ilaçlar ve kas gevşeticiler
• Yaşam tarzı değişiklikleri: Uzun oturuşlardan kaçınma, ergonomik oturma yastığı, cüzdanı arka cepten çıkarma
• Sıcak uygulama ve masaj

Enjeksiyon Tedavisi

Konservatif tedaviye yanıt vermeyen vakalarda USG veya BT rehberliğinde piriformis kasına steroid + lokal anestezik enjeksiyonu uygulanır. Botulinum toksin (Botox) enjeksiyonu, dirençli vakalarda kas spazmını 3-6 ay süreyle azaltmada etkilidir.

Cerrahi (Nadir)

Tüm konservatif ve girişimsel tedavilere dirençli vakalarda piriformis kası cerrahi olarak gevşetilebilir (piriformis tendon salımı). Bu çok nadir bir durumdur.

Sık Sorulan Sorular

❓ Piriformis sendromu bel fıtığıyla aynı anda olabilir mi?

Evet, ‘double crush’ fenomeni olarak bilinen durumda bel fıtığı ve piriformis sendromu bir arada olabilir. Bu durumda her iki patolojinin ayrı ayrı tedavi edilmesi gerekir.

❓ Piriformis sendromu kalıcı hasar yapar mı?

Büyük çoğunlukla kalıcı hasar bırakmaz. Ancak tedavi edilmezse kronik ağrıya ve fonksiyonel kısıtlılığa neden olabilir.

Sonuç

Piriformis sendromu, siyatik ağrısını taklit eden ve sıklıkla gözden kaçan bir durumdur. Bel MR’ı normal olan ancak kalçadan bacağa yayılan ağrısı devam eden hastalarda mutlaka düşünülmelidir. Doğru tanı ve hedefli tedaviyle hastaların büyük çoğunluğu tam iyileşme sağlar.

💡 Sorularınız için iletişim formu veya telefon ile ulaşabilirsiniz. Randevu rehberi için tıklayın. Bu makale bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tanı yerine geçmez.